HAMDIJA KREŠEVLJAKOVIĆ: BELEDIJA (Gradsko poglavarstvo)

Povodom reorganizacije cjelokupne uprave u Bosni i Hercegovini,na osnovu t.zv. ustavnog zakona od 1865.,dobilo je Sarajevo svoju b e l e d i j u ili gradsko poglavarstvo.Kasnije je izašao i zakon o biranju gradskih zastupnika.Načelnici su bili redom ugledni ljudi.Ovakvo stanje je zatekla i okupacija 1878.godine.

Kako Martić priča,Filipović je odmah imenovao novo gradsko zastupstvo.Desilo se to dan ili dva iza poklonstvene deputacije,dakle 22.ili 23.kolovoza.Novoj ej upravi bilo potrebno poglavarstvo u prvom redu za nabavu hrane i smještanje vojske i u tome se uglavnom kretao sav rad prvih mjeseci.Organizaciju je Filipović povjerio Josipu Sertiću koji je došao ovamo iz Zagreba 10.09. i odmah primio novu dužnost.

Pri sastavu liste za novo vijeće imao je i Martić svoje prste.On je savjetovao Filipovića da neke osobe,koje naziva neznalicama,zamijeni iskusnim ljudima,što je ovaj i učinio.U ovom zastupstvu bilo je 17 zastupnika i to 7 muslimana,5 pravoslavnih,4 jevreja i 1 katolik.Kao zastupnici bili su postavljeni:Mustajbeg Fadilpašić,Fra Grgo Martić,Sunulah ef. Sokolović,Ragib ef. Ćurčić, Asim ef.Uzunić,Vejsil ef.Svrzo,Petro Petrović,Dimitrije Jeftanović,Maksim Nikolić(Despić),Jovan Savić,Kosta Ćuković,Salamon Isak Salom,Daniel Salom,Javer ef.Baruh,Zeki ef. Rafaelović,Mehmedbeg Kapetanović-Ljubušak i Esad ef.Uzunić.

Prvi je posao ovog zastupstva,kako piše Martić bio izvještaj o Hadži Loji,jer je to od njega odmah traženo.Sastavio ga je Martić s Dimitrijem Jeftanovićem i zastupstvo je to primilo i otpremilo vojnoj vlasti po svoj prilici 24.kolovoza.

Do 12.09. obavilo je ovo poglavarstvo sljedeće poslove:Očistilo je,koliko je to bilo moguće,i čisti varoške ulice i hanove.Pribavilo je također lampe(Fenjere) za rasvjetu varoši barem u  glavnim ulicama.Dalo je radnike za čišćenje kanala ili prohoda u kasarni,bolnicama itd.Popravilo je vodovod u bolnici i drugdje.Provodilo je različite radove na cestama i zgradama,a proviđa se i nadalje.Predavano je,po naredbi,svaki dan vojništvu po 150 kom.goveda,a isto tako pribavilo je dnevno po 18.000 oka žita za vojsku.Pribavila,po naredbi,za c.k. vojništvo 600.000 oka sijena za konje od desetine.Dalo je za u konačenje vojništva i činovnika do 200 zgrada,a date su i štale za konje.Popravljeni su mostovi,Alipašin i drugi.Dato je,po mogućnosti,u kvartire stolove stolice i najpreči namještaj.Nabavljeno je i nabavlja se kreč,pijesak itd.za gradnju pekarije.Data su,po naredbi,koliko je bilo moguće,kola za prevoz bolesnika do Kiseljaka i Broda.Data su svaki dan po dvoja kola za prevoz c.k. pošte do Kiseljaka.Određeno je 10 džamiija,za smještanje hrane.U bolnice i kasarne date su metle,tezgere itd.Data su kola za odvoz đubreta iz bolnica i kasarni.Određena su mjesta za nova groblja gdje će se ubuduće pokapati mrtvaci.U bolnicu i u kvartire dato je slame.Određeni su čobani za čuvanje volova.

Načelnici su bili:Ing.Tosunbeg(1865-1879.),Salih ef.(do maja 1871.).Mehmed Šakir ef.Kurtčehajić(do jula 1872),Mehmedbeg(bio nekoliko nedjelja),Salih paša(od 24.IX 1872.),komesarijat(tri mjeseca),zatim Asim ef.(od februara 1873.),Mehmedbeg Kapetanović Ljubušak(od jula 1877.)i Ragib ef.Ćurčić(od marta 1878.).

Posljednje gradsko zastupstvo,koje je zatekla okupacija,bilo je sastvljeno ovako:načelnik Ragib ef.Ćurčić,vijećnici:Nezir ef.Zildžić,Peteraki ef.Petrović,Mulaga Merhemić,Ahmed ef.Svrzo,Vejsilaga Svrzo,Hadži Ahmedaga Kajmak,Mehmedaga Kumašin,Mustafa Duranija,Mehmedaga Hadžikapetanović i Jovo aga Tasovac;

Činovnici su bili:dr.Josef Koetschet,gradski fizik Ali Riza Kreševljaković,veterinar,Huršid ef.Terezinski,mijernik i pisar Ibrahim Dizdar.Uz njih su bila još tri čauša.(Sližbeni kalendar „Salnami“ za 1295.god.).

 

Izvor:Hamdija Kreševljaković:Sarajevo u doba okupacije Bosne 1878.Sarajevo 2021.

Priredio:Kemal Mahić

Hamdija Kreševljaković

Hamdija Kreševljaković sa đacima

222 Posjeta 3 Posjeta danas
News Reporter