ROBERT J:DONIA i JOHN V.A.FINE,Jr.:BOSNA KAO OSMANSKA  PROVINCIJA

naslovnatNakon osvajanja,Bosna i Hercegovina je podijeljena u tri odvojena sandžaka koji su bili dio šire provincije,odnosno Rumelijskog ejaleta,pod beglerbegom iz Sofije.Tri bosanska sandžaka,od kojih je svakim vladao sandžak-beg,bila su:Bosna(čije je sjedište u početku bilo Sarajevo,koje je osvojeno 1451.godine,deceniju prije pada Bosne),Zvornik(koji je uključivao i zapadne dijelove današnje Srbije;i Hercegovina(čije sjedište je ustanovljeno u Foči od 1470.godine,ali je 1572.prebačeno u Pljevlja,gdje je osstalo do 1833.godine).Sandžak-begove je imenovao sultan(kao i sve druge osmanske upravitelje,uključujući i po rangu više beglerbegove),i oni su dolazili iz Istanbula na Balkan da bi služili relativno kratke mandate bez velikog napredovanja u karijeri.

Godine 1580.osmanlije su reorganizirale svoju upravno provincijsku strukturu i tada je Bosna postala ejalet.Njen upravitelj je postao beglerbeg,a kasnije se nazivao vezi ili valija.Iako historičari čovjeka na ovakvoj funkciji vrlo često zovu pašom,a Bosnu i hercegovinu pašalukom,paša je bio državni,odnosno dvorski rang-poput generala-a ne titula koja se vezala za upravljanje Bosnom.Termin pašaluk se jednostavno odnosi na posjede čovjeka koji nosi titulu paše;to bi uključivalo ne samo teritoriju kojok on upravlja,već i njegove privatne posjede,bez obzira gdje se oni nalaze.stoga ćemo upravitelja Bosne nakon 1580.godine nazivati vezirom.
Hercegovački i Zvornički sandžak su ostali pod upraavom sandžak.begova nakon upravne reorganizacije.No,i oni su uklonjeni iz nadležnosti Rumelijskog beglerbega i stavljeni unutar Bosanskog ejaleta,čiji je vezir nadgledao aktivnosti sandžak-begova.
Takodjer,dio Bosanskog ejaleta u to vrijeme je bila osmanska teritorija na zapadu Bosne koja se sastojala od tri sandžaka:Bihać,Lika i Klis.Bihać i Lika su vrlo kratko držali status sandžaka;samo je sandžak Klis uz određene izmjene granica još uvijek postojao 1700.godine.
Beglerbeg,a na nižem nivou sandžak-beg,je svoj položaj zauzimao sa velikom pratnjom državnih zvaničnika(na primjer,državni blagajnik) koje je imenovao sultan,zatim sa trupama koje im je sultan dodijelio i sa ličnim slugama,uključujući oružanu zaštitu,osobne sluge i sekretare.beglerbeg je sa tim zvaničnicima sačinjavao lokalno upravno vijeće ili divan;oni su bili nadležni za odbranu ejaleta,za lokalni red i zakon,prikupljanje poreza i za regrutiranje muslimana u vojsku u onom broju u kojem je to zahtjevala centralna vlast.
Izvor:Bosna i Hercegovina:Iznevjerena tradicija

999 Posjeta 6 Posjeta danas
News Reporter