OMER-PAŠA LATAS(1806-1871)

omerpasalatas

Rođen 1806.godine u Janjoj Gori u Lici,Mihailo Mića Latas vojničku karijeru počeo je kao kadet austrijske vojske u Gospiću,ali je 1827.prebjegao u Bosnu zbog pronevjere,gdje je u Banjoj Luci prešao u islam i uzeo ime Omer.Preko Vidina stigao je u Istanbul i ubrzo postao učitelj crtanja budućeg sultana Abdul-Medžida.Kada je njegov đak stupio na vlast,postao je paša.
U krvi je ugušio pobune u Siriji,Albaniji i Kurdistanu,kasnije u Mesopotamiji,i vrlo mlad imenovan za seraskera,pa i mušira.Sa Rusima je 1848-49. Okupirao Dunavske kneževine.Slomio je ustanak begova u Bosni 1850. Na čelu sa vezirom Husein-kapetanom Gradaščevićem,kada je pozatvarao oko hiljadu najuglednijih aga i begova,a njih 400 okovane poslao u istanbul.Pokušaj okupacije Crne Gore uslijedio je 1853,ali su ga u tome spriječile Austrija i Rusija.
U Krimskom ratu je,zajedno sa engleskim i francuskim saveznicima Osmanskog carstva,učestvovao u borbama za Sevastopolj,kao i na Kavkazu.Bio je komandant osmanske vojske na dunavskom frontu i dobio titulu serdar ekrem(veliki vojskovođa).Ustanak Grka na Kritu 1867.godine nije ugušio,ali osmanska flota već je bila zastarjela,pa nije mogao  da do kraja sprovede blokadu ostrva.Omer-paša se 1868. Godine povukao iz aktivne vojne službe.
Naš nobelovac Ivo Andrić opisao je dio njegovog života tokom vojevanja u Bosni,u nedovršenom romanu „Omer-paša Latas“.Što se tiče ratovanja Turaka sa Crnom Gorom Latas nije bio dorastao tom zadatku.Oklijevanjem i slanjem izvještaja u Carigrad da turska vojska ne treba da gine za gole crnogorske stijene i vrleti,dao je vremena Rusiji i Evropi da se zauzmu za Crnu Goru i spasu je od propasti…
PAŠA-titula potiče od perzijske riječi padšah što znači kralj.U Osmanskom carstvu davala se upraviteljima provincija-pašaluka,ili generalima.Pred kraj carstva titulu su počeli da dobijaju i učeniji i viđeniji ljudi,u smislu „gospodin“.
SERASKER-vezir koji je imao i vojno zapovjedništvo;kasnije je titula postala sinonim za ministra odbrane.Sultan je titulu dodjeljivao po nahođenju.
MUŠIR-maršal,najviši čin u većini armija Bliskog istoka;jednak je činu generala armije,feldmaršala i admirala flote.
Izvor:Politikin zabavnik

1232 Posjeta 1 Posjeta danas
News Reporter