Ko je bio Ahmed-paša Džezar, Hercegovac koji je zaustavio Napoleona

Džezar Paša, također poznat kao Ahmad Pasha al-Jazzar, rođeni Stočanin, bio je istaknuti osmanski namjesnik koji je odigrao značajnu ulogu u odbrani Sirije nakon invazije Napoleona Bonapartea 1799. godine.

Rođen u Stocu 1720. godine, pod imenom Ahmed Pervan, započeo je svoju karijeru u osmanskoj vojsci kao pomoćnik Ali-paše Hekimoglua i postepeno se uspinjao u činovima da bi postao guverner Sidona u današnjem Libanu 1776. godine. Bio je poznat po svojoj strogoj i nemilosrdnoj vladavini, zbog čega je dobio nadimak ” al-Jazzar”, što znači “Mesar”.

Godine 1799., kada je Napoleon Bonaparte pokrenuo svoju kampanju za osvajanje Egipta, Sirije i Levanta, Jazzar Pasha je imenovan guvernerom Akre, strateškog lučkog grada na obali Sredozemnog mora. Uviđajući prijetnju koju predstavlja Napoleonova vojska, Džezar-paša je poduzeo nekoliko mjera da se pripremi za francusku invaziju.

Ojačao je utvrde Akre, koje su uključivale dva masivna zida i nekoliko kula, čineći je jednom od najstrašnijih utvrda u Osmanskom Carstvu. Također je regrutovao veliku vojsku, koja se sastojala od osmanskih trupa, lokalnih Arapa te kršćanske i druske milicije, da obrane grad od Napoleonovih snaga.

Kad je Napoleon stigao u Akre u martu 1799. godine, Džezar Paša pokrenuo je niz gerilskih napada na francuske trupe, otežavajući im napredovanje. Džezar-pašini vojnici koristili su nekonvencionalne taktike, poput skrivanja u podzemnim tunelima i iznenadnog napada na Napoleonove trupe, nanoseći velike gubitke francuskim snagama.

Napoleon je pokušao opsjedati Akre dva mjeseca, ali Džezar-pašine utvrde i taktika pokazale su se nesavladivima za francusku vojsku. Uprkos teškim gubicima, Džezar-pašini vojnici uspjeli su održati položaj i odbiti Napoleonove napade.

U maju 1799. godine, osmanska vojska je stigla da pojača Džezar-pašine trupe, što je ojačalo njihovu obranu i moral. Združene snage pokrenule su protunapad na francusku vojsku, koja je bila oslabljena bolešću i dezerterstvom, prisilivši Napoleona da napusti opsadu i povuče se nazad u Egipat.

Jazzar-pašina pobjeda kod Akre bila je značajan udarac Napoleonovoj kampanji na Bliskom istoku, jer je praktički zaustavila njegovo napredovanje i prisilila ga da se fokusira na učvršćivanje svog položaja u Egiptu. Mnogi su hvalili Jazzar-pašinu vojnu strategiju i vodstvene kvalitete, uključujući i britanskog admirala Horatia Nelsona, koji ga je nazvao “lavom u obrani svoje tvrđave”.

U mjesecu aprilu 1802., grupa engleskih predstavnika je prisustvovala sastanku s Ahmed-pašom Džezarom, koji ih je srdačno dočekao u svojoj palači. Iako su još uvijek postojali tragovi opsade unutar i izvan grada, grad je bio i dalje privlačan za posjetioce. Brodski pukovnik John Squire je u svom dnevniku detaljno opisao sastanak i razgovore koji su se tamo održali.

“Vezir ima bogate haljine i vrijedne ukrase u izobilju, ali on nosi svo svoje bogatstvo na sebi. Ja sam Bošnjak, grub, neotesan vojnik, nenavnikut na dvorove i ljubaznost, ali odgojen u vojničkim logorima i na bojnim poljima. Nemam lijepa odjela, niti fine šalove; no moje čete su brojne i dobro plaćene. Ja sam stručnjak u rukovanju sabljom; jednim udarcem svoga mača presjekao sam na dvoje cijev muškete”, govorio je tada Ahmed-paša.

Džezar Paša nastavio je upravljati Akrom do svoje smrti 1804. godine, ostavivši za sobom naslijeđe vještog vojskovođe i zastrašujućeg protivnik onima koji su se usudili izazvati ga.

klix

450 Posjeta 1 Posjeta danas