Dr.Nadir Dacić : Islamska vjerska zajednica u Kraljevini Jugoslaviji

Jedinstvo IVZ u Kraljevini Jugoslaviji ustanovljeno je na osnovu Zakona o IVZ Kraljevine Jugoslavije od 30. januara 1930.godine.U članu 1. ovog zakona uređeno je da svi muslimani u Kraljevini Jugoslaviji sačinjavaju samostalnu IVZ sa reis-ul-ulemom na čelu, kao vrhovnim vjerskim starješinom.Njegovo sjedište je bilo u Beogradu.Državno zakonodavstvo o Islamskoj vjerskoj zajednici kompletirano je 4.juna 1930.godine,donošenjem Zakona o izboru reis-ul-uleme,članova Ulema medžlis i muftija IVZ Kraljevine Jugoslavije.Vrhovni poglavar,članovi Ulema-medžlisa i muftije biraju se između muslimana državljana Kraljevine Jugoslavije,koji imaju teološko obrazovanje potrebno za ta zvanja,primjerno vjersko i građansko vladanje i više od 30,a manje od 70 godina.Izbor reis-ul-uleme vrši posebna kurija,koja se na prijedlog ministra pravde saziva kraljevim ukazom.Tajnim glasanjem biraju se tri kandidata,od kojih kralj jednog imenuje za vrhovnog poglavara.Kralj Aleksandar je potpisao „ukaz o sazivanju kurije za izbor reis-ul-uleme 11.juna 1930.godine u Bajrakli džamiji u Beogradu.

 

Kuriju za izbor kandidata za reis-ul-ulemu sačinjavali su:

Članovi Ulema-medžlisa u Skoplju:Vejsil ef.Ališan,Murad ef.Vodopić,Ali ef.Husni i Mehmed ef. Abdulhamid;

Članovi Ulema-medžlisa u Sarajevu:hafiz Mehmed ef.Okić,hafiz Šakir ef.Mesihović,Salim ef.Muftić i Osman ef. Sikirić;

Maftije:banjalučki Sadik ef.Džumhur,tuzlanski Muhamed Ševket ef.Kurt,sarajevski Salih ef.Svrzo,mostarski hafiz Omer ef. Džabić,pljevljanski Ajnija ef.Bajraktarević,prijepoljski  Murad ef. Sukić,bitoljski Talat ef.Selim,prizrenski Galib ef.Nusret, prištinski Hamdi-beg Zejnulabidin,predsjednik Vrhovnog šerijatskog suda u Skoplju Mehmed Zeki ef.Ćinara i članovi Vrhovnog šerijatskog suda u Skoplju Mehmedalija ef.Mahmudović i Derviš ef.Šećerkadić,predsjednik Vrhovnog šerijatskog suda u Sarajevu Hilmija ef,Hatibović i članovi Vrhovnog šerijatskog suda u Sarajevu hafiz Abdulah Ajni ef.Bušatlić i Ibrahim ef.Sarić;vršilac dužnosti direktora Šerijatske sudačke dr.Šaćir ef.Sikirić,vršilac dužnosti direktora Šerijatske gimnazije Velija Sadović, direktor Velike medrese Kralja Aleksandra I hafiz Ahmed ef.Mehmedbašić,načelnik Muslimanskog odsjeka Ministarstva pravde Hasan Rebac i referent za islamsku vjeroispovijest u Ministarstvu vojske i mornarice Abdulselam Džumhur.

Nakon što je 28 članova kurije pristupilo glasanju,rezultat je bio sljedeći:

Hafiz Ibrahim ef.Maglajlić 27 glasova

Salim ef.Muftić  25 glasova

Mehmedalija ef.Mahmudović  20 glasova

Mehmed ef.Abdulhamid  7 glasova

Ajnija ef.Bajraktarević  2 glasa

Ahmed ef.Mehmedbašić  1 glas

Osman ef.Sikirić  1 glas

Hafiz Abdulah Ajni ef.Bušatlić  1 glas

 

Isti dan ministru pravde dostavljena su imena trojice kandidata sa najvećim brojem glasova.Sutradan,12.juna 1930. Kralj Aleksandar je potpisao ukaz kojim je imenovao hadži hafiza Ibrahima ef. Maglajlića za novog reis-ul-ulemu IVZ Kraljevine Jugoslavije.

Hadži hafiz Ibrahim ef.Maglajlić je položio zakletvu i primio Menšuru 19. juna 1930. godine.Svečano ustoličenje obavljeno je u Bajrakli džamiji u Beogradu,31. oktobra 1930. godine,uz prisustvo kralja,članova vlade,diplomatskog kora i mnogobrojnih delegacija iz zemlje.Sjedište reis-ul-uleme premješteno je iz Sarajeva u Beograd.

Prvi Ustav IVZ Kraljevine Jugoslavije donijet je 9.07 1930. godine.Prema ovom aktu,IVZ priznata je od Kraljevine Jugoslavije i bila je ravnopravna sa ostalim vjerskim zajednicama.Organizacija IVZ zasnovana je na vjersko-prosvjetnom i vakufsko-imovinskom uređenju.Ova zajednica upravljala se prema:propisima Šerijata,zakonu i Ustavu IVZ…

 

Izvor:dr.Nadir Dacić-„Pljevaljski muftija hadži Abdulah Ajni ef.Bajraktarević“,Prijepolje 2017.

Pripremio:Kemal Mahić

 

1444 Posjeta 1 Posjeta danas